Testament

testamentWat gebeurt er met mijn nalatenschap?

Als u overlijdt, is er een nalatenschap van bezittingen en schulden. Die nalatenschap wordt verdeeld onder uw erfgenamen. Uw erfgenamen worden aangewezen door de wet of door uzelf.

Erfgenamen volgens de wet

De wet verdeelt uw erfgenamen in vier groepen van bloedverwanten. Groep één staat het dichtst bij u en bestaat uit uw partner en uw kinderen. Groep vier staat het verst van u af en bestaat uit uw overgrootouders en hun afstammelingen. De groepen volgen elkaar op. Als in groep één geen erfgenamen zijn, gaat de nalatenschap naar groep twee, enz.

Erfgenamen volgens testament

U kunt ook zelf uw erfgenamen aanwijzen. Dat m
oet met een t

estament. In uw testament bepaalt u wie welk deel krijgt. U kunt iedereen aanwijzen, dus ook uw buurman of een goed doel. U kunt in uw testament ook opnemen wie van uw wettelijke erfgenamen juist niets krijgen.

Testament, Ja of Nee?

Het is altijd verstandig om uw laatste wil vast te leggen. Of dat nu is in een testament of in een codicil. Een codicil is een door u zelf met de hand geschreven document, waarin u een beperkt aantal wensen en legaten kunt vastleggen. Maar in bepaalde gevallen kunt u echt niet om een testament heen. Bijvoorbeeld omdat u wilt afwijken van wat wettelijk is geregeld.

Aanpassen testament

U kunt uw oude testament altijd veranderen. Hiervoor kunt u op ons notariskantoor terecht. Wij maken in overleg met u het nieuwe testament op en zorgen ervoor dat dit wordt gemeld bij het Centraal Testamentenregister (CTR).

Hoe weten mijn erfgenamen dat ik een testament heb?

Alle Nederlandse testamenten worden geregistreerd bij het CTR, het Centraal Testamenten Register. Indien nodig kunnen uw erfgenamen na uw overlijden bij het CTR navragen of u een testament heeft en welke notaris uw testament bewaart.

Is een testament verplicht?

Een testament is alleen nodig als u van de wet af wilt wijken. U kunt notaris Mr. P.K. de Boer hierover vrijblijvend om advies vragen. Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft en u wilt alles nalaten aan uw partner en kinderen, dan is een testament in principe niet nodig. Pas als ook uw partner overlijdt kunnen uw kinderen hun deel opeisen Wilt u dat uw kinderen meteen hun deel krijgen? Of wilt u dat uw partner alleen het huis krijgt en verder niets? Dan is een testament echt nodig.

Ook als u of uw partner uit het buitenland komt, als één van u een eigen bedrijf heeft, als u kinderen uit een eerdere relatie heeft of als er binnen de familie problemen zijn, kan het verstandig zijn een testament op te maken.

Ik heb al een testament, is dat nog geldig?

Uw oude testament blijft gewoon geldig, totdat u een nieuw testament laat maken. En uw nalatenschap wordt afgewikkeld zoals u toen in uw testament heeft bepaald. Het is wel verstandig om te laten controleren of uw oude testament nog past bij uw huidige wensen en situatie. Ons notariskantoor adviseert u graag over eventuele aanpassingen.

Krijgt mijn partner de hele nalatenschap?

Bent u getrouwd of heeft u een geregistreerd partnerschap? Heeft u kinderen? En laat u geen testament opmaken? Dan geldt de wettelijke verdeling.

Wettelijke verdeling

Bij de wettelijke verdeling krijgt uw partner de hele nalatenschap. Uw partner kan daardoor ongestoord verder leven en komt niet in de financiële problemen, omdat de kinderen hun erfdeel pas krijgen na het overlijden van uw partner. De kinderen zijn wel erfgenaam, maar krijgen hun erfdeel dus nog niet direct in handen.

Wat gebeurt er met het erfdeel van de kinderen?

Het erfdeel van de kinderen wordt omgerekend in een geldbedrag. Hiervoor krijgen zij een geldvordering op uw partner. Deze geldvordering mag volgens de wet pas worden opgeëist als uw partner overlijdt, failliet gaat, of in de schuldsanering terechtkomt. Laat u wel een testament opmaken, dan kunt u er een bepaling in opnemen dat de vordering ook bijvoorbeeld mag worden opgeëist als uw partner hertrouwt of in een verpleeghuis wordt opgenomen.

Wie betaalt erfbelasting

Uw partner betaalt de erfbelasting over het eigen erfdeel èn over het erfdeel van de kinderen. Dat bedrag wordt in mindering gebracht op de geldvordering. Voor uw partner kan het wel vervelend zijn om zoveel erfbelasting ineens te moeten betalen. Dit kan worden voorkomen door een z.g. tweetrapsmaking in het testament op te nemen. Maar dat is niet altijd voordelig. Ons notariskantoor kan u vertellen of dit in uw situatie verstandig is.

Hertrouwen partner

Als uw partner hertrouwt, kunnen uw kinderen hun wilsrecht inroepen. Hierdoor krijgen zij goederen met de waarde van de vordering die zij op uw partner hebben. Door wilsrechten in te roepen kunnen uw kinderen voorkomen dat de nieuwe partner van uw partner alles krijgt wanneer uw partner overlijdt, en zij met lege handen achterblijven.

Het is trouwens niet zo dat de goederen dan meteen moeten worden overgedragen. Uw partner en de nieuwe partner mogen de goederen gewoon blijven gebruiken. Overlijdt uw partner, dan mogen uw kinderen de goederen direct vorderen van de nieuwe partner.

Wat als ik al kinderen had?

Als u al kinderen had voor u trouwde of een geregistreerd partnerschap aanging, is de situatie iets anders. Uw kinderen kunnen de goederen namelijk wel meteen na uw overlijden vorderen van hun stiefouder. Maar ook dan mag w partner de goederen gewoon blijven gebruiken. In een testament kunt u natuurlijk anders bepalen.

Wettelijke verdeling aanpassen

Kunt u zich prima vinden in de wettelijke verdeling, maar wilt u wel enkele punten aanpassen, laat u ook dan een testament opmaken. U kunt bijvoorbeeld uw stiefkinderen, dus de kinderen van uw partner, ook tot erfgenaam benoemen. Of u kunt de wilsrechten van uw kinderen uitbreiden of juist beperken. Ook kunt u er een bepaling in opnemen dat de geldvordering van de kinderen bij hertrouwen van uw partner direct opeisbaar is.

Wat staat er allemaal in een testament?testament notaris mr pk de boer

In uw testament kunt u uw erfgenamen aanwijzen. Maar u kunt juist ook iemand onterven of uitsluiten. Daarnaast kunt u enkele bijzondere bepalingen opnemen in uw testament en een executeur aanwijzen. Notaris Mr. P.K. de Boer kan u hierbij uitstekend adviseren.

Erfgenamen aanwijzen

In uw testament bepaalt u zelf wie uw erfgenaam is en wie niet. U mag iedereen aanwijzen, dus ook een goede vriend of bij wijze van spreken de voetbalvereniging.

Iemand onterven

Het is mogelijk wettelijke erfgenamen te onterven. U kunt zelfs uw partner en uw (klein)kinderen onterven. Dit legt u vast in het testament.

Uitsluitingsclausule

U kunt een uitsluitingsclausule opnemen in uw testament. Hierdoor hoeven uw erfgenamen hun erfenis niet te delen met hun (ex)-partners.

Zelf een executeur aanwijzen

In uw testament kunt u een executeur aanwijzen. Dit is de persoon die uw nalatenschap afhandelt. U bepaalt zelf welke verantwoordelijkheden die executeur heeft.

Goederen of geld nalaten met een legaat.

Wilt u bepalen wie bijvoorbeeld die mooie kast krijgt. Of wilt u iemand als dank een geldbedrag nalaten? Dan kunt u dat vastleggen met een legaat. Sommige legaten kunt u trouwens ook vastleggen in een codicil. Hiervoor gelden aparte regels.

Vruchtgebruik instellen

Door een vruchtgebruik in te stellen voor bijvoorbeeld uw woning of een bankrekening, zorgt u ervoor dat uw partner recht heeft op het gebruik hiervan.

Bewindvoering regelen

In uw testament kunt u ook vastleggen dat u de erfenis van bepaalde erfgenamen onder bewind wilt stellen.

Een voogd aanwijzen

Heeft u jonge kinderen en maakt u zich zorgen wie de zorg overneemt als u overlijdt? Dat hoeft niet. U kunt, natuurlijk in overleg, in uw testament een voogd aanwijzen. De voogd krijgt ook het beheer over de erfenis van uw kinderen.

Iemand onterven.

Niet zomaar onterven

Wilt u bepaalde familieleden onterven, dan kunt u met notaris Mr. P.K. de Boer bespreken waarom u dat wilt doen. Hij kan u namelijk adviseren hoe u de onterving het beste in uw testament kunt opnemen. Wilt u dat de kinderen van het onterfde familielid ook niets erven, dan kunt u dat natuurlijk ook vastleggen.

Legitieme portie

U moet er wel rekening mee houden dat (klein)kinderen altijd recht houden op hun legitieme portie. Dus ook als u ze onterft. De legitieme portie is een som geld ter grootte van de helft van wat het (klein)kind zou hebben gekregen als u geen testament zou hebben. Uw (klein)kinderen krijgen hun legitieme portie niet vanzelf. Zij moeten het recht hierop claimen. Dit moet binnen vijf jaar na uw overlijden gebeuren.

Voor uw overlijden alles wegschenken, zodat er geen bezittingen meer over zijn, is trouwens niet de oplossing. Voor de berekening van de legitieme portie tellen alle schenkingen namelijk ook mee. U kunt in uw testament wel bepalen dat uw kinderen hun legitieme portie pas krijgen nadat uw partner is overleden. Dat doet u via een ‘niet-opeisbaarheidsclausule’. Wij kunnen u hierover adviseren.

Daarnaast kunnen kinderen geld opeisen voor de kosten van hun verzorging of studie (tot 18 jaar, resp. tot 21 jaar).

Rechten partner: passende verzorging

U kunt ook uw partner onterven. Maar uw partner heeft wel recht op een passende verzorging. Een voorbeeld hiervan is het vruchtgebruik van de woning en de inboedel. Als het nodig is, kan uw partner daarnaast het vruchtgebruik claimen van andere zaken. Zoals een beleggingsportefeuille. Uw partner mag dit vermogen zelfs opmaken, als dit nodig is voor het levensonderhoud. De kantonrechter beslist hierover.

Maakt het uit of ik getrouwd ben of samenwoon?

Als u overlijdt, is het voor de verdeling van de nalatenschap van belang of en hoe u getrouwd bent of samenwoont. Ook voor pensioenen en levensverzekeringen maakt het uit wat uw burgerlijke staat is.

Samenwonend

Samenwonen zonder contract is op zich geen probleem. Maar volgens de wet bent u dan geen erfgenamen van elkaar. Daarom is het, zeker als u samen een koopwoning heeft, wel verstandig om in ieder geval een samenlevingscontract op te stellen. Hierin laat u een verblijvingsbeding opnemen. Daarin staat dat de persoon met wie u samenwoont na uw overlijden in de woning kan blijven. Anders gaat het huis naar uw familie en staat uw geliefde misschien op straat. Nog beter is het om een testament op te maken. Daarin kunt u uw partner benoemen tot erfgenaam. Een testament is in elk geval noodzakelijk als u kinderen heeft, want zonder testament gaat uw nalatenschap naar uw kinderen en blijft uw geliefde achter met lege handen.

Geregistreerd partnerschap

Bent u geregistreerd partners, dan is er volgens de wet sprake van gemeenschap van goederen. Door partnerschapsvoorwaarden op te maken, kunt u afwijken van de wet. U en uw partner zijn bovendien elkaars wettelijke erfgenaam. Uw nalatenschap wordt dan ook volgens de wet afgehandeld. Alleen met een testament kunt u hiervan afwijken.

Getrouwd

Als u getrouwd bent, dan is er volgens de wet sprake van gemeenschap van goederen. Natuurlijk kunt u met huwelijkse voorwaarden afwijken van de wet. Bijvoorbeeld omdat één van u een eigen bedrijf heeft en u het ondernemingsvermogen graag buiten de gemeenschap van goederen wilt houden. U en uw partner zijn bovendien elkaars wettelijke erfgenaam. Als u geen testament opmaakt, wordt uw nalatenschap dan ook volgens de wet afgehandeld.

Legaat

U kunt bepaalde goederen of een som geld aan iemand of een goed doel nalaten. Dit heet een legaat. Degene die het legaat krijgt, is de legataris. De erfgenamen zijn verplicht het legaat te geven aan de legataris. Het legaat wordt dus betaald vanuit de erfenis. Wilt u iets legateren, dan neemt u een legaat op in uw testament.

Legaten vastleggen in een codicil

Niet alle legaten hoeft u vast te leggen in een testament. Wilt u bijvoorbeeld bepaalde meubels, sieraden of kleding legateren, dan kunt u dat doen met een codicil. Dat codicil moet u met de hand schrijven, dateren en ondertekenen. Daarbij moet u alles nauwkeurig omschrijven. Een codicil is ook geschikt voor instructies voor uw begrafenis of crematie.

Nadeel codicil

Het voordeel van een codicil is natuurlijk dat u snel een nieuwe kunt schrijven als u bepaalde zaken wilt wijzigen. Bovendien kost een codicil u niets.

Maar er zijn ook nadelen. Een codicil biedt maar beperkte mogelijkheden voor het vastleggen van uw wensen. U mag het codicil bijvoorbeeld niet gebruiken om geldbedragen of waardevolle verzamelingen te legateren. Dat moet u doen via een testament . Bovendien moet er wel voor zorgen dat de legataris, uw erfgenamen of uw notaris weten dat u een codicil heeft gemaakt. Anders bestaat het gevaar dat uw codicil niet wordt meegenomen in de afhandeling van uw nalatenschap.

Vruchtgebruik

Door een vruchtgebruik in te stellen voor bijvoorbeeld uw woning of een bankrekening, zorgt u ervoor dat uw partner recht heeft op het gebruik hiervan, terwijl iemand anders eigenaar of hoofdgerechtigde is. Bijvoorbeeld uw kinderen.

Uw partner, de vruchtgebruiker, mag gratis in de woning blijven en krijgt de rente van het geld op de bankrekening. De vruchtgebruiker is verplicht alles in stand te laten voor de hoofdgerechtigde. Uw partner moet de woning dus goed onderhouden en het banksaldo moet in stand blijven. Uiteraard kunt u zelf anders bepalen. Het vruchtgebruik eindigt als uw partner overlijdt of op een tijdstip dat u zelf bepaalt. Bijvoorbeeld als uw partner opnieuw trouwt.

Vruchtgebruik wordt vaak ingesteld als iemand is hertrouwd en kinderen heeft uit een eerder huwelijk. Door het vruchtgebruik kan de erfenis van de kinderen worden veiliggesteld.

Voogdij

De voogdij over uw kinderen regelt u met een voogdijbepaling in uw testament. Hiermee regelt u niet alleen dat uw kinderen worden verzorgd en opgevoed. De voogd beheert namelijk ook het vermogen dat uw kinderen erven. Nu kunnen vermogensbeheer en de zorg voor uw kinderen uitstekend samengaan. Maar als u een zeer complex vermogen heeft, is het misschien beter om het beheer daarvan aan een financieel deskundige over te laten. Als u geen voogd benoemt, dan bepaalt de rechter wie de voogdij krijgt over uw kinderen. Meestal is dat een familielid. Maar als de familie er niet uit komt of er is geen familie meer, dan wordt een voogdijinstelling aangewezen.

Bewind

Misschien vindt u dat sommige erfgenamen (nog) niet de volle verantwoordelijkheid kunnen dragen over hun erfenis. Bijvoorbeeld omdat ze nog te jong zijn. Of omdat ze ziek of verslaafd zijn.

U kunt dan een bewind opnemen in uw testament. U wijst een bewindvoerder aan die het geërfde beheert. U kunt zelf bepalen hoe lang het bewind duurt en aan welke voorwaarden uw erfgenamen moeten voldoen om zelf de verantwoordelijkheid te krijgen. Als u de erfenis van uw kinderen onder bewind plaatst, hebben zij in sommige gevallen wel de mogelijkheid dit bewind te verwerpen en aanspraak te maken op hun legitieme portie.

Executeurtestament

U bent niet verplicht een executeur aan te wijzen. Maar als u veel erfgenamen heeft of een zeer complex vermogen, dan is het wel raadzaam om in uw testament een executeur te benoemen. U kunt iedereen aanwijzen als executeur. Een erfgenaam, een goede vriend, maar ook de notaris. Informeert u gerust eens bij notaris Mr. P.K. de Boer over de gang van zaken en de kosten.

In algemene zin is een executeur verantwoordelijk voor het afhandelen van uw nalatenschap. Denkt u hierbij aan het opzeggen van de huur, het betalen van schulden, het afgeven of uitbetalen van legaten. Maar ook het regelen van uw begrafenis of crematie kunt u overlaten aan een executeur. Daarnaast kunt u de executeur speciale opdrachten geven. Bijvoorbeeld om persoonlijke papieren te vernietigen of een goed tehuis te zoeken voor uw huisdieren.

Deel paginaShare on FacebookShare on Google+Share on LinkedInTweet about this on TwitterEmail this to someone

Meer informatie

Wilt u meer informatie over een testament? Maak gerust een afspraak.